ikorganiseer.beOrganiserenMateriaalAlgemeenAfvalbeheer

Afvalbeheer

Een fuif, festival of eender welk evenement zonder afval bestaat niet. Maar met de juiste aanpak hou je het overzichtelijk, milieuvriendelijk en helemaal in orde met de regels. Van minder flyers tot correct sorteren: hieronder vind je alle tips op een rij. Check zeker ook onze artikels over herbruikbare bekers en de sorteerplicht voor keukenafval voor meer details.

Waarom is afvalbeheer op een evenement belangrijk?

Als je afvalbeheer goed is georganiseerd biedt dit voordelen voor zowel jouw als organisator alsook voor je bezoekers:

Het vermindert de kosten voor afvalverwerking als alles goed gerecycleerd en geordend is.
Het verbetert het imago van het evenement: bezoekers waarderen een schone en duurzame omgeving, wat de hele ervaring voor hen beter maakt.
Goed afvalbeheer draagt uiteraard bij aan een beter milieu.

Hoe vermijd je afval op een evenement?

Je kan flyers & goodies

Als je flyeren en het gratis uitdelen van gadgets, plastic tasjes of drankblikjes door organisatoren of sponsors verbiedt, voorkom je al een hele berg onnodig afval.

Tip: bekijk zeker onze tips om sponsors op een meer milieuvriendelijke of duurzame manier reclame te laten maken op je evenement.
Je een online programma voorzien

Je plaatst het programma op grote borden of maakt een digitale versie voor smartphones en zo voorzie je geen overbodig drukwerk hiervoor.
Je kan T-shirts, banners, truien... hergebruiken

Het is best dat je zoveel mogelijk materiaal probeert te recupereren. Ga voor materialen zonder datum. Zo kan je T-shirts, banners, truien… meerdere edities gebruiken en zorg je voor een duurzaam evenement.

Wat als je bezoekers ziet vervuilen?

Geef zelf het goede voorbeeld aan je bezoekers en ga actief rond om vuilnis op te rapen en te sorteren. Gooien ze toch afval neer, spreek hen op een rustige manier aan.

Tip:

Pak het op een grappige manier aan door met komische posters of een rondlopende mascotte/vuilnisbakken te werken.

Wat is een afvalverantwoordelijke?

Je duidt best een afvalverantwoordelijke aan voor je evenement. Zo iemand stelt niet alleen het afvalplan op, maar geeft ook tijdens het evenement instructies aan medewerkers.

Zet je afvalmedewerkers in de bloemetjes en in de kijker. Zo zorg je ervoor dat hun harde werk wordt gedragen door het publiek.

Hoe voorkom je dat je evenement vol met sigarettenpeuken ligt?

Voorzie (draagbare) asbakken (dit is geen verplichting, maar wel aan te raden) en probeer bezoekers aan te zetten om niet te vervuilen via flyers, posters of andere communicatie: een peuk vervuilt meer dan je zou denken!

Mooimakers (het Vlaamse initiatief tegen zwerfvuil) raadt draagbare asbakjes sterk aan om te voorkomen dat je evenement vol sigarettenpeuken komt te liggen, net omdat ze de grootste categorie zwerfvuil vormen.

Onderzoek van Mooimakers toont dat rokers hun peuk vaker fout weggooien als er geen asbak of vuilnisbak in de buurt is, en dat het bezit van een zakasbakje of draagbaar asbakje net de belangrijkste reden is om dat niet te doen.

Ben je verplicht om herbruikbare bekers, bestek en borden te voorzien?

Ja! Sinds 15 juni 2023 mag je op elk evenement in Vlaanderen geen drank meer serveren in wegwerpbekers. Je moet dus verplicht met herbruikbare bekers werken, meestal via een waarborgsysteem, en je moet minstens 90 procent daarvan terugkrijgen. Petflessen en blikjes mogen nog wel, maar alleen als je minstens 95 procent ervan apart inzamelt voor recyclage.

Organiseer je iets kleins en rustigs, zoals een huiskamerconcert? Dan mag je ook gewoon glazen gebruiken, zolang dat veilig kan.

Wie controleert dit? Meestal een milieuambtenaar van de gemeente, soms ook de politie. Bij een overtreding riskeer je een GAS-boete.

Tip:

Check ook altijd eens de wetgeving op de officiële site van Vlaanderen als je twijfelt of met verdere vragen zit.

Hoe zorg je dat bezoekers hun bekers terugbrengen? (waarborgsysteem)

Vraag een waarborg voor een herbruikbare beker. Zo liggen er na afloop geen hopen bekers in de zaal of op het terrein.

Meer informatie over herbruikbare bekers vind je in deze infofiches, stappenplan en deze handleiding.

Waarborg (cash of cashless):

Je vraagt wat extra geld voor elke beker, bord of schaaltje. Breng je het terug, dan krijg je je geld terug. Simpel, maar

let op: iemand van de medewerkers moet de voorraad in de gaten houden.
Ecocoin:

Bij aankomst krijgt elke bezoeker een muntje (jeton). Dat geef je af bij je eerste drankje. Wil je nog eentje? Dan lever je eerst je lege beker in, en krijg je een nieuw muntje. Muntje kwijt? Dan koop je een nieuwe, of je raapt een rondslingerende beker op en ruilt die in. Voordeel: het muntje is geen geld waard, dus minder kans op fraude.
Beloning:

Breng je een aantal bekers, flesjes of boxen terug, dan krijg je iets terug: een gratis drankje, korting, of iets leuks. Werkt goed om mensen extra te motiveren.

Is het verplicht om aparte afvalcontainers te hebben op je evenement?

Ja! Het is sinds 2023 in Vlaanderen verplicht om aparte containers te hebben voor afval op evenementen, doorzichtige zakken voor restafval te gebruiken en herbruikbare bekers, borden en bestek. De exacte regels kan je hier terugvinden.

Voorzie dus containers om het afval selectief te verzamelen. Laat ze opvallen en geef aan welk soort afval in welke vuilnisbak moet.

Welke afvalcontainers heb je nodig op een evenement?

Op een festival heb je meestal een combinatie van deze containers nodig:

Restafval (grijze container)

Voor afval dat niet in een andere categorie past. Streef ernaar dit zo klein mogelijk te houden.
Etensresten en keukenafval (groene/GFT-container)

Verplicht sinds 2024 voor elk evenement. Je plaatst deze specifiek in zones waar gegeten of gekookt wordt, zoals bij eetstandjes en zitruimtes. Je vraagt deze aan als evenementencontainer bij je afvalintercommunale.

Nog vragen? Je kan hier meer lezen over de sorteerplicht van keukenafval en etensresten.
PMD of P+MD (blauwe zak/container)

Voor plastic flessen, metalen verpakkingen en drankkartons. Als je met PET-flessen of blikjes werkt, ben je verplicht minstens 95 procent daarvan gescheiden in te zamelen voor recyclage.
Papier en karton

Vaak minder relevant op een festivalterrein zelf, maar wel nuttig bij de organisatie (affiches, kartonnen dozen van leveranciers).
Glas

Enkel nodig als er glazen flessen of verpakkingen gebruikt worden; op veel festivals wordt glas juist vermeden omwille van veiligheid.
Sigarettenpeuken

Een aparte, kleine asbak of peukenbak is aan te raden; peuken horen niet bij het gewone restafval en vervuilen sterk als ze los rondslingeren.

Een paar praktische tips:

zet containers nooit alleen neer, maar altijd in een afvaleiland van minstens twee containers naast elkaar, zodat bezoekers effectief kunnen sorteren. Schrijf op elke bak duidelijk wat erin mag. En stel vooraf een afvalbakkenplan op: breng in kaart waar op het terrein de meeste etensresten of drankverpakkingen ontstaan, en zet daar extra capaciteit.

Moet ik keukenafval apart sorteren op mijn evenement?

Ja! Vanaf januari 2024 is het verplicht om etensresten en keukenafval te sorteren op elk evenement. Door het voedingsafval apart te houden, draag je als organisator bij aan het milieu. De volledige uitleg kan je terugvinden bij het artikel over hoe je eet- en keukenafval apart moet inzamelen.

Waar kan je nog meer informatie vinden over het afvalbeheer van je evenement?

De precieze regels of enkele tips over het afvalbeheer vindt je bij OVAM: De OVAM is de Vlaamse overheid die zich inzet voor een duurzaam afval- en materialenbeheer en een propere bodem.

Beeld Nikki Lucy