Gebruik foto’s en beeldmateriaal

Dat onderscheid is belangrijk, want het bepaalt wanneer je toestemming nodig hebt. 

• Gerichte beelden zijn foto’s of video’s waarop mensen duidelijk herkenbaar zijn. Denk aan een portretfoto, een groepje dat poseert in de photobooth of een close-up van iemand in het publiek. 

• Niet-gerichte beelden of sfeerbeelden zijn foto’s of video’s waarbij je niet inzoomt op één of meerdere personen, maar eerder een algemeen beeld geeft van de sfeer. Denk aan een overzichtsfoto van een volle zaal. 

Voor gerichte beelden vraag je altijd vooraf toestemming aan de persoon die je wil fotograferen of filmen. Wil je die beelden daarna ook publiceren, bijvoorbeeld op sociale media of je website? Dan vraag je nogmaals toestemming, want het nemen van een foto en het gebruiken ervan zijn twee aparte stappen. 

Voor (niet-gerichte) sfeerbeelden heb je geen toestemming nodig. Je baseert je dan op het gerechtvaardigd belang van je organisatie, bijvoorbeeld voor verslaglegging of promotie. Dat mag alleen als je bezoekers vooraf duidelijk informeert, via borden aan de ingang of in de ticketvoorwaarden, en als je hen een duidelijke manier biedt om aan te geven dat ze liever niet op de foto staan, bijvoorbeeld door de fotograaf aan te spreken. 

Zodra iemand vindt dat hij of zij toch gericht in beeld worden gebracht, hebben ze het recht om bezwaar te maken. Het verschil tussen gerichte en niet-gerichte beelden is een grijze zone. 

Tip: zet bezoekers op voorhand op de hoogte, aan de ingang of op het ticket, dat je sfeerbeelden maakt en die mogelijk gebruikt. Vermeld ook dat ze met vragen of opmerkingen bij de organisatie terechtkunnen. 

Twijfel je of een beeld gericht is, of denk je dat mensen aanstoot kunnen nemen aan een bepaalde foto? Vraag dan gewoon toestemming. Beter één keer te veel gevraagd dan achteraf in de problemen. 

Foto’s delen op Instagram, Facebook, TikTok of andere sociale media valt ook onder het portretrecht en de GDPR. Deel je een foto waarop iemand duidelijk herkenbaar is zonder toestemming? Dan loop je juridisch risico, ook als de context informeel lijkt. 

Iemand die zonder toestemming op de Facebookbanner van je evenement staat, kan een schadevergoeding eisen als hij of zij vindt dat zijn of haar privacy is geschonden. Dat geldt niet alleen voor bekende mensen, maar voor iedereen. 

Geef je toestemming voor foto’s? Vertel de persoon dan ook waarvoor je de beelden wil gebruiken. Toestemming voor een groepsfoto op je website is niet hetzelfde als toestemming voor gebruik in een commerciële campagne. 

Niet automatisch. Toestemming mag mondeling of stilzwijgend worden gegeven. Iemand die bewust in een photobooth stapt of rustig poseert terwijl een fotograaf duidelijk voor hem of haar staat, geeft stilzwijgend toestemming. Maar dat is moeilijk te bewijzen achteraf. 

Informeer bezoekers daarom altijd op voorhand, via een privacyverklaring, op het toegangsticket of op het inschrijvingsformulier, dat je sfeerbeelden maakt en die kan gebruiken voor verslaglegging of promotie. Vermeld daarbij dat je voor gerichte beelden steeds apart toestemming vraagt. In de praktijk is schriftelijke toestemming altijd de meest duidelijke optie. 

De fotograaf heeft het auteursrecht op de foto’s van een persoon, maar mag die foto niet in alle gevallen publiceren. Voor gerichte foto’s geldt namelijk portretrecht. Een geportretteerde mag zich met andere woorden verzetten tegen de openbaarmaking van zijn portret als hij daarbij een redelijk belang heeft, bijvoorbeeld als hij dronken of ziek op de foto staat.  Daar moet je rekening mee houden als je tijdens je evenement bezoekers fotografeert, ook al verleenden ze aanvankelijk hun toestemming voor de verspreiding. 

Ook commerciële belangen tellen mee. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om een portret te gebruiken voor reclame als daar geen toestemming voor is gegeven. Die regel geldt niet alleen voor bekende persoonlijkheden, maar voor iedereen. Een feestende bezoeker die zonder zijn toestemming op de Facebookbanner van je evenement prijkt, kan een schadevergoeding eisen als hij vindt dat daardoor zijn privacy geschonden is. 

Dit is een essentieel onderdeel van de GDPR (Recht op Vergeten) dat in 2026 strikt wordt gehandhaafd. 

Toestemming is nooit definitief (Het recht op intrekking)  

Een bezoeker heeft het recht om een eerder gegeven toestemming op elk moment in te trekken, zonder opgave van reden. Als een bezoeker je contacteert met de vraag om een specifieke foto van je website of sociale media te verwijderen, ben je verplicht dit onmiddellijk en kosteloos te doen. Dit geldt ook voor foto’s waarvoor de bezoeker destijds (bijv. in de photobooth) wel toestemming gaf. Zorg dat je een duidelijk contactpunt (zoals een e-mailadres) vermeldt in je communicatie voor dergelijke verzoeken.